Süveyş’e Alternatif İsrail’in Yeni Kanal Projesi… “İstanbul Boğazı Aslında Bir Kanal…”
Süveyş Kanalı’nda karaya oturan “Ever Given” adlı gemi kurtarıldı. Ancak deniz trafiği günlerce kilitli kaldı.Kanalın her iki tarafında bekleyen gemi sayısı 350’ye yaklaştı, günlük ekonomik zarar 10 milyar doları aştı. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile birlikte Süveyş’i devre dışı bırakacak yeni kanal planları yapan İsrail’in projesi daha yüksek sesle dillendirilmeye başlandı. Olayın İsrail’in projesinin gündeme geldiği bir zaman diliminde yaşanması manidar bulunurken, krizin daha da derinleşmesinden endişe ediliyor. Uzmanlar kurtarma çalışmalarının ağır işlediğini, bunun alternatif arayışları gündeme getirdiğini belirtiyor.
İSRAİL’İN EKMEĞİNE YAĞ SÜRDÜ
Orta Doğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Uysal da bu krizin İsrail’in alternatif yolunu gündeme getireceğine dikkat çekti: “İsrail’in alternatif kanal projesi daha önce de konuşuldu. Akabe’den Akdeniz’e uzanan boru hattını genişletme çabaları var. Yani İsrail kavşak noktadaki avantajını kullanmak istiyor. Mısır bu süreçte biraz zorlanacak. Çünkü önce Süveyş Kanalı’nda yaşanan kaza, sonra tren kazası Kahire’ye güveni sarsacak. Bu gelişmeler İsrail’in ekmeğine yağ sürdü. Kasıt olsun olmasın, bu tür kazalar alternatif arayışları gündeme getirir.” HER HESAPTA İSRAİL VAR Kanalın yoğun insan emeğiyle yapıldığını ve çok geniş olmadığını aktaran Uysal, “Teknoloji çok gelişti. İsrail Süveyş’e alternatif olabilecek, büyük gemilerin geçişine elverişli, daha geniş ve çift yönlü trafik sağlayacak bir kanal bile inşa edebilir. Bu Mısır’a ağır darbe olur” şeklinde konuştu. Beyrut Limanı’ndaki patlamadan sonra da İsrail limanlarının alternatif gösterildiğini hatırlatan Uysal, “İngilizler ve Siyonistler İsrail’i kurarken çok stratejik bir yer seçtiler. Bölgenin tam kalbine yerleştirildiği için İsrail her hesapta her aksamada karşımıza çıkıyor” dedi. ALTERNATİF HAT PLANI
İsrail’in Süveyş’e alternatif olma çabaları 1960’lı yıllara kadar uzansa da; en somut açıklamayı 2012 başında İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu yaptı. Kızıldeniz’deki Elat ile Akdeniz’deki Tel Aviv arasında Süveyş Kanalı’na rakip olacak 350 km’lik kara ve demiryolu ağı inşa edileceğini duyuran Netanyahu, “Bu proje önümüzdeki 50 yıl boyunca İsrail’i tepeden tırnağa değiştirecek” demişti. Proje İsrail’le BAE’nin normalleşmesi sonrasında bir kez daha gündeme geldi. Geçtiğimiz ekim ayında İsrail ve BAE’nin Süveyş’i by-pass edecek proje için birlikte çalışma konusunda anlaştıkları ortaya çıkmıştı. Bu anlaşmayı kendine tehdit gören Mısır, “Abu Dabi’nin bu adımı temel olarak sırtımızdan bıçaklamaktır” ifadelerini kullanmıştı. İsrailli kaynaklar ise denizden yeni bir kanal oluşturulamasa bile Aşdod ve Eylat arasındaki mevcut demiryolu hattının karadan mal taşımak için genişletileceği mesajını vermişti.
